Ultra işlenmiş gıda (Ultra-Processed Food, UPF)

Ultra işlenmiş gıdaları tanımak

Hızlı bir test içindekiler listesidir. Listede emülgatörler, aromalar, renklendiriciler, tatlandırıcılar ya da modifiye nişasta gibi kendi mutfağınızda bulundurmayacağınız şeyler varsa, o gıda muhtemelen ultra işlenmiştir. Çocuklar için satılan pek çok gıda buraya girer: meyveli atıştırmalıklar, aromalı tüp yoğurtlar, şekerli gevrekler, gevrek barlar, şekilli krakerler ve tavuk nugget. Çizgi film karakterleri ve "gerçek meyveyle yapıldı" gibi iddialarla çocuklara yönelik ambalajlar da çoğu zaman bir ipucudur.

Ya hep ya hiç değil

Bazı ultra işlenmiş gıdalar yine de işe yarar; bazı dilimlenmiş tam buğday ekmekleri, bazı zenginleştirilmiş gevrekler ya da kuru fasulye konservesi gibi. Amaç kusursuz bir kiler değil, çoğunlukla doğal ve az işlenmiş gıdalara dayanan bir haftadır. Her ailede aksak günler olur. Yulaf, yumurta, fasulye, dondurulmuş sebze ve sade yoğurt gibi sade temel gıdalardan oluşan kısa bir listeyle alışverişe çıkmak, değişikliği kolaylaştırır.

Kolay değişiklikler

• Aromalı tüp yoğurtlar yerine ezilmiş meyveli sade yoğurt.
• Şekerli gevrek yerine sade yulaf ya da şekersiz puflar.
• Arada bir nugget yerine ev yapımı panelenmiş tavuk şeritleri.
• Meyveli atıştırmalıklar yerine meyve.
• Tatlı içecekler yerine su ve süt.

Sakin kalın

Bir yiyeceği yasaklamak onu daha cazip hale getirme eğilimindedir. Tatlıları ve paketli atıştırmalıkları arada bir, sofrada, olay çıkarmadan sunun ve onları ödül sisteminin dışında tutun. Çocuklar dolapta ne olduğunu, onun hakkında söylenenlerden daha çok fark eder; bu yüzden evde daha az paketli atıştırmalık bulundurmak, onlarla ilgili kurallardan daha çok işe yarar.

Daha fazlası

• Küçük çocuklar ve şeker

Kaynaklar

1. NHS: Processed foods
2. WHO: Healthy diet